کند شدن ویندوز یکی از مشکلات رایجی است که بسیاری از کاربران پس از مدتی استفاده از کامپیوتر یا لپتاپ با آن روبهرو میشوند. اجرای دیرهنگام برنامهها، طولانی شدن زمان روشن شدن سیستم، هنگ کردن پنجرهها و کاهش سرعت مرورگر از نشانههای این مشکل هستند. خوشبختانه در بسیاری از مواقع، بدون تعویض کامپیوتر میتوان با چند اقدام ساده سرعت ویندوز را به شکل محسوسی افزایش داد.
برنامههای اضافی را حذف کنید
اولین قدم برای افزایش سرعت ویندوز، حذف نرمافزارهایی است که دیگر از آنها استفاده نمیکنید. بعضی از برنامهها علاوه بر اشغال فضای حافظه، سرویسهایی را در پسزمینه اجرا میکنند و باعث مصرف رم و پردازنده میشوند.
برای حذف برنامههای غیرضروری وارد بخش Settings شوید، سپس Apps و Installed Apps را انتخاب کنید. فهرست برنامههای نصبشده را بررسی کرده و نرمافزارهایی را که نمیشناسید یا به آنها احتیاج ندارید، حذف کنید. البته برنامههای سیستمی، درایورها و ابزارهای مرتبط با سختافزار را بدون شناخت کافی پاک نکنید.
اجرای خودکار برنامهها را غیرفعال کنید
بسیاری از نرمافزارها هنگام روشن شدن کامپیوتر بهصورت خودکار اجرا میشوند. افزایش تعداد این برنامهها میتواند زمان بالا آمدن ویندوز را طولانی کند.
برای مدیریت آنها کلیدهای Ctrl + Shift + Esc را فشار دهید تا Task Manager باز شود. سپس وارد بخش Startup Apps شوید و برنامههای غیرضروری را غیرفعال کنید. پیامرسانها، ابزارهای بهروزرسانی و برنامههایی که روزانه از آنها استفاده نمیکنید، معمولاً نیازی به اجرای خودکار ندارند.
برنامههای امنیتی، درایورهای صوتی و تصویری و سرویسهای مهم سیستم را غیرفعال نکنید.
فضای درایو ویندوز را خالی کنید
پر بودن درایوی که ویندوز روی آن نصب شده، یکی از دلایل مهم کاهش سرعت سیستم است. بهتر است همیشه بخشی از ظرفیت درایو C خالی بماند تا ویندوز بتواند فایلهای موقت و عملیات داخلی خود را مدیریت کند.
فایلهای دانلودشده، ویدئوهای حجیم و اسناد شخصی را به یک درایو دیگر یا حافظه خارجی منتقل کنید. همچنین میتوانید وارد Settings، سپس System و Storage شوید و فایلهای موقت را بررسی کنید. ابزار Storage Sense نیز به پاکسازی خودکار فایلهای غیرضروری کمک میکند.
قبل از حذف فایلها، محتویات پوشه Downloads و Recycle Bin را بررسی کنید تا فایل مهمی از بین نرود.
فایلهای موقت را پاک کنید
ویندوز و نرمافزارهای مختلف هنگام اجرا فایلهای موقتی ایجاد میکنند. باقی ماندن حجم زیادی از این فایلها میتواند فضای ذخیرهسازی را اشغال کند.
برای پاک کردن آنها، در بخش جستوجوی ویندوز عبارت Disk Cleanup را وارد کرده و درایو C را انتخاب کنید. سپس مواردی مانند Temporary Files و Thumbnails را علامت بزنید. از حذف گزینههایی که کاربردشان را نمیدانید خودداری کنید.
پاک کردن فایلهای موقت معمولاً باعث افزایش ناگهانی قدرت سختافزار نمیشود، اما به آزاد شدن فضا و عملکرد منظمتر سیستم کمک میکند.
ویندوز و درایورها را بهروزرسانی کنید
نسخههای قدیمی ویندوز یا درایورهای ناسازگار میتوانند باعث کاهش سرعت، خطا و ناپایداری شوند. بهروزرسانیها معمولاً شامل اصلاحات امنیتی و بهبود عملکرد هستند.
برای بررسی بهروزرسانی ویندوز وارد Settings و Windows Update شوید. درایور کارت گرافیک، مادربرد و سایر قطعات را نیز بهتر است از وبسایت رسمی شرکت سازنده دریافت کنید. استفاده از سایتهای ناشناس برای دانلود درایور ممکن است امنیت سیستم را به خطر بیندازد.
سیستم را از نظر بدافزار بررسی کنید
ویروسها و بدافزارها ممکن است بدون اطلاع کاربر از منابع پردازنده، اینترنت و حافظه استفاده کنند. کاهش ناگهانی سرعت، نمایش تبلیغات ناشناس، داغ شدن سیستم و اجرای برنامههای نامعلوم میتواند نشانه آلودگی باشد.
با استفاده از Windows Security یا یک آنتیویروس معتبر، سیستم را بهطور کامل اسکن کنید. همچنین از نصب نسخههای ناشناس و دستکاریشده نرمافزارها خودداری کنید؛ زیرا برخی از آنها همراه با بدافزار منتشر میشوند.
نصب همزمان چند آنتیویروس نیز توصیه نمیشود، زیرا میتواند باعث تداخل و سنگین شدن ویندوز شود.
جلوههای بصری را کاهش دهید
انیمیشنها، سایهها و افکتهای گرافیکی باعث زیبایی محیط ویندوز میشوند، اما در سیستمهای قدیمی بخشی از منابع سختافزاری را مصرف میکنند.
در بخش جستوجوی ویندوز عبارت Adjust the appearance and performance of Windows را وارد کنید. سپس گزینه Adjust for best performance را انتخاب کرده یا فقط افکتهای غیرضروری را غیرفعال کنید. این کار بهخصوص در کامپیوترهایی با رم کم یا پردازنده ضعیف تأثیر بیشتری دارد.
حالت مصرف انرژی را تغییر دهید
در لپتاپها، حالت ذخیره انرژی ممکن است برای افزایش مدت شارژ، عملکرد پردازنده را محدود کند. اگر هنگام اتصال دستگاه به برق به سرعت بیشتری نیاز دارید، وارد Settings، سپس System و Power & Battery شوید و حالت انرژی مناسب را انتخاب کنید.
حالت Best Performance سرعت بیشتری ارائه میدهد، اما مصرف باتری و گرمای دستگاه را افزایش خواهد داد. بهتر است این حالت را هنگام انجام کارهای سنگین فعال کنید.
مرورگر و افزونهها را مدیریت کنید
گاهی کندی سیستم در واقع به مرورگر مربوط است. باز بودن تعداد زیادی تب، نصب افزونههای متعدد و پر شدن حافظه کش میتواند مصرف رم را افزایش دهد.
افزونههای غیرضروری را حذف کنید، تبهای اضافی را ببندید و مرورگر را بهروز نگه دارید. اگر مرورگر با باز کردن چند صفحه بخش زیادی از حافظه را مصرف میکند، از Task Manager برای شناسایی میزان مصرف آن استفاده کنید.
رم سیستم را ارتقا دهید
اگر معمولاً چند برنامه را همزمان اجرا میکنید، کمبود رم میتواند عامل اصلی کندی باشد. برای کارهای روزمره، ظرفیت مناسب رم به نوع ویندوز و برنامههای مورد استفاده بستگی دارد. نرمافزارهای طراحی، تدوین، مهندسی و بازیها معمولاً به رم بیشتری احتیاج دارند.
قبل از خرید رم باید نوع حافظه، فرکانس، ظرفیت قابل پشتیبانی و تعداد اسلاتهای مادربرد یا لپتاپ بررسی شود. نصب رم ناسازگار ممکن است باعث روشن نشدن دستگاه یا ناپایداری سیستم شود.
هارد HDD را با SSD جایگزین کنید
یکی از مؤثرترین روشهای افزایش سرعت کامپیوترهای قدیمی، جایگزینی هارددیسک با SSD است. این ارتقا میتواند سرعت روشن شدن ویندوز، اجرای نرمافزارها و انتقال فایلها را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
اگر بودجه محدودی دارید، میتوانید یک SSD با ظرفیت مناسب برای نصب ویندوز و برنامههای اصلی تهیه کرده و از هارد قبلی برای ذخیره فایلها استفاده کنید. پیش از خرید باید نوع اتصال پشتیبانیشده توسط دستگاه، مانند SATA یا NVMe، مشخص شود.
نصب مجدد ویندوز؛ آخرین راهحل
اگر با وجود انجام تمام مراحل، ویندوز همچنان کند و ناپایدار است، نصب مجدد آن میتواند راهحل مناسبی باشد. پیش از این کار از فایلهای شخصی، رمزهای عبور، اطلاعات مرورگر و فایلهای نرمافزارهای مهم نسخه پشتیبان تهیه کنید.
همچنین لایسنس ویندوز و نرمافزارهای خریداریشده را نگه دارید تا پس از نصب مجدد بتوانید آنها را فعال کنید.
جمعبندی
برای افزایش سرعت ویندوز ابتدا برنامههای اضافی و اجرای خودکار نرمافزارها را مدیریت کنید، فضای درایو C را خالی نگه دارید و سیستم را از نظر بدافزار بررسی کنید. اگر مشکل از محدودیت سختافزاری باشد، ارتقای رم و نصب SSD بیشترین تأثیر را خواهد داشت. انجام منظم این اقدامات باعث میشود ویندوز سریعتر، پایدارتر و امنتر کار کند.

